|
دلايل شكست ميرحسين در انتخابات
 |
1- عدم شناخت از جامعه خويش
ميرحسين حقيقتاً نگرش، مطالبه و بدبينى هاى
ملت را درست نمى شناخت. بايد باور كنيم كه واقعاً ميرحسين اين 20 سال به
معنى واقعى كلمه تعطيل بوده است و به رغم حضور هشت ساله در رده هاى عالى
قدرت از هوش سياسى لازم برخوردار نيست. دلايل اين امر به شرح ذيل است.
1-1- انتخاب رنگ اهل بيت به عنوان نماد
احتمالاً ميرحسين شنيده بود يا پذيرفته بود
كه يكى از دلايل اقبال مردمى به خاتمى سيادت وى بوده است؛ از طرفى ميرحسين
مردم ايران را بسيار عامى و خداى نكرده خرافى فرض كرده بود. زيرا در
نخبگان و تحصيلكردگان جامعه رنگ سبز و يا هر نماد ديگرى نشانگر منزلت،
كارآمدى و صلاحيت حكومتدارى نيست و رنگ مذكور نمى توانست محرك آنان باشد.
براى توده مردم نيز اين رفتار بدون صغرى وكبرى باقى ماند، عامه مردم از
معدود كسانى كه اين رنگ را مستمر استفاده مى كنند تصوير مثبتى ندارند.
اكنون اين رنگ توسط كدام دسته از سادات
استفاده مى شود؟ در جامعه نيمه مدرن ما رنگ سبز چه مفهومى را براى كسب
اعتماد منتقل مى كند؟ رنگ سبز نشانه تقوى است؟ نشانه مديريت است؟ نشانه
پيروى از خط امام است؟ نشانه حمايت از مستضعفين است؟ هيچ يك از اين سؤالات
با پاسخ مواجه نشد. از قضا طبقات اجتماعى متمايل به موسوى كمتر به اين
مسائل توجه دارد. رنگ سبز به عنوان نماد اهل بيت در روستاها طرفدار بيشترى
دارد. اما چرا حدود 80 درصد روستاييان ايران به احمدى نژاد راى دادند، پس
عدم شناخت ميرحسين از جامعه خويش موجب انتخاب رنگ سبز و توقع راى آورى در
پرتو آن شد كه اين اشتباه در انتخابات به اثبات
رسيد.
1-2- عدم شناخت از جايگاه اجتماعى خاتمى
ميرحسين با صراحت به همراهى خاتمى با خويش
افتخار مى كرد، عكس مشترك منتشر مى كرد و در تلويزيون او را دكتر خطاب مى
كرد و خاتمى نيز با جلسات مختلف و سخنرانى هاى مختلف براى راى آورى وى
تلاش مى كرد. ميرحسين بر اين باور بود كه خاتمى در نزد مردم همان خاتمى 22
ميليونى خرداد 1380 است و تاثير اقدامات دولت فعلى و تغيير ذائقه جامعه را
درك نكرده بود. حضور ميدانى مردم در استقبال از خاتمى در اصفهان و مشهد
موجب ارتقاى توقع ايشان نسبت به اقبال عمومى مى شد كه اين نيز اشتباه است
زيرا در فرآيند دموكراسى حضور ميدانى و خيابانى نمى تواند ملاك انتخاب شدن
باشد. بنابراين ميرحسين خاتمى را به عنوان يك پشتوانه و يك سرمايه اجتماعى
مى پنداشت كه نتيجه آن عكس شد و راى ايشان از دست رفت.
1-3- عدم شناخت از جايگاه اجتماعى آيت الله هاشمى رفسنجانى
اگرچه هاشمى در انتخابات رياست جمهورى 1384
حدود 10 ميليون راى آورد و در خبرگان رهبرى سال گذشته راى اول تهران را
كسب كرد، اما آن راى در حد انتخاب رئيس جمهور نبود؛ خود ايشان در سال 1372
با 10.5 ميليون راى رئيس جمهور شد، حال آنكه آيت الله خامنه اى 12 سال قبل
از آن (مهر 1360) با 16ميليون راى به رياست جمهورى برگزيده شد. هاشمى
اگرچه جزو پيشكسوتان انقلاب اسلامى است اما به هر دليل كه مورد بحث اين
نوشتار نيست در طبقات فرودست اجتماعى فاقد پايگاه اجتماعى است و كجى مثبت
راى طبقات پايين اجتماعى نسبت به طبقات بالاى اجتماعى اثرگذارتر و برتر
است. ميرحسين اين تحليل را از شرايط نداشت. بنابراين از هاشمى مى خواست كه
از او حمايت علنى كند. هاشمى حمايت علنى نكرد كه اگر اين اقدام را مى كرد
ميرحسين اكنون نيز وضع بدترى داشت، اما همين كه ميرحسين متهم به يكى بودن
با هاشمى شد و اسپانسرهاى وى نيز به خاندان هاشمى ارجاع داده شد با ريزش
راى مواجه شد.
1-4- عدم شناخت از جايگاه گروه هاى سياسى همچون مجاهدين، مشاركت و نهضت آزادى:
ميرحسين ابايى نداشت كه اعضاى مجاهدين و
مشاركت طراحان عمليات روانى وى باشند، با او همراهى كنند و مشاوره بدهند؛
ميرحسين ابايى نداشت كه مخالفان فكرى و مبنايى امام را «دوستان قديمى
بداند كه با هم اختلاف دارند» بنابراين به هر جمع و دانشگاهى كه وارد مى
شد درباره اين سه گروه از وى سؤال مى شد. ايشان نيز با جواب هايى دو پهلو
ابراز برائت نمى كرد و حتى نهايتاً عصبانى شد و اعلام كرد:« اگر هزار بار
هم بپرسيد همين پاسخ را مى دهم». اين عدم شناخت موجب پسرفت راى ايشان در
بين نيروهاى انقلاب شد و رفته رفته ايشان در حوزه تجديد نظرطلبان جا افتاد.
1-5 - عدم جذابيت شعارهاى مطروحه
برخى از شعارهاى اصلى ميرحسين فاقد پشتوانه
مردمى بود؛ يعنى مطالبه اكثر مردم جامعه نبود لذا تحرك اجتماعى را به وجود
نمى آورد؛ به طور مثال چند درصد مردم جامعه ما، نبود راديو و تلويزيون
خصوصى را يك مشكل اصلى زندگى مى دانند؟ چقدر از مردم، مخالف گشت هاى ارشاد
نيروى انتظامى هستند؟ چند درصد مردم حمايت از آرمان فلسطين و حزب الله را
مشروط مى دانند؟ مردمى كه برنج را هر كيلو پنج هزار تومان خريدند چطور
باور كنند كه واردات برنج اشتباه بوده است؟ ملتى كه امسال عيد در سراسر
كشور پرتقال را 550 تومان تهيه كردند و نظارت بى نظير دولت را به نظاره
نشستند چطور مى توانند باور كنند كه واردات ميوه موجب نابودى ميوه هاى
داخلى شده است؟ بنابراين شعارهاى ميرحسين جذاب نبود و وجهه سلبى محاورات و
نقدهايش بسيار گسترده و وجهه ايجابى آن بسيار ضعيف بود.
1-6- بى اطلاعى از اقدامات دولت در نقاط دوردست كشور:
ميرحسين يا نمى دانست يا مى دانست و باور
نمى كرد كه دولت در روستاها «كار ويژه» كرده است، تا حدودى طعم عدالت را
چشانده است، به نامه هاى اكثر مردم پاسخ داده است، لذا سهام عدالت را
گداپرورى خواند اما در آخرين نطق تلويزيونى كه متوجه ريزش راى خود شده
بود، در جهت رفع نگرانى اين طبقه، بر استمرار سهام عدالت تاكيد كرد. اين
تاكيد در آخرين روزها و در پس آن همه نقد، توسط مردم به تاكتيك انتخاباتى
تعبير شد و مردم آن را به حساب برنامه و اعتقاد ميرحسين نگذاشتند.
2- رفتارهاى دوپهلو
دو پهلوگرايى در عرصه سياسى ايران هيچ موقع
منجر به موفقيت نشده است؛ مردم رومى روم يا زنگى زنگ را مى پسندند. جناب
آقاى هاشمى، محسن رضايى، حجت الاسلام رى شهرى از جمله افرادى هستند كه در
مسير ميانه حركت كردند و اين ميانه گردى فاقد جذابيت است. انگيزه به ميدان
آمدن مردم و رد يا تاييد آنان در فضاى دوقطبى شكل مى گيرد. ميرحسين در
اولين روزهاى اعلام حضور، به دعوت انجمن اسلامى دانشگاه تهران در اين
دانشگاه نطقى كاملاً دوپهلو را بيان داشت: «اصلاح طلب اصولگرا هستم»،
«مردم شهدا را دوست دارند در عين حال دوست ندارند روزنامه ها بسته شود»،
«مردم روحانيت را دوست دارند اما دوست ندارند روحانيت دولتى شود» لذا
توضيح نمى داد «روحانيت دولتى» در نظام اسلامى يعنى چه. مردم كه مى دانند
حوزه هاى علميه همچنان مستقل عمل مى كنند، روحانى دولتى يعنى چه. آيا
منظور سكولارسيم است يا... لذا اين دوپهلو گويى جذابيت ميرحسين را كاست.
3- تصوير «فراخود» از خود
ميرحسين با ارجاع شخصيت خويش به دوران 8ساله
نخست وزيرى، خود را صاحب گل طلايى مى پنداشت كه جنگ و جامعه را همزمان
اداره كرده است. لذا درباره حد و اندازه خويش در جامعه امروز ايران دچار
توهم بود؛ او متوجه نشد كه جوانان امروز نتوانستند پلى بين ديدگاه هاى دهه
60 ايشان با برنامه دهه 90 ايشان برقرار كنند. نوع نگاه ايشان به اجراى
اصل 44 كه در مناظرات عنوان نمود به اين موضوع كمك كرد كه ميرحسين
نتوانسته است روح خود را به دهه 90 منتقل كند، لذا فكر مى كرد مردم او را
شخصيتى فرا اسطوره اى مى پندارند كه بدون زحمت و با حداقل تبليغات مى
تواند بر كرسى قوه مجريه بنشيند و اعلام مى نمود من هزينه اى ندارم و كسى
هم عكس مرا چاپ نكند، اما در اواسط راه فهميد جوانان وى را نمى شناسند لذا
حجم تبليغات و هزينه هاى سنگين ملموس گشت كه ديگر نتيجه اى را در بر نداشت.
4- نداشتن نشاط طبيعى و ذاتى
از ميرحسين نشاط ساطع نمى شد؛ يا اين نشاط
اصلاً وجود نداشت يا ايشان در تظاهر آن عاجز بود لذا بسيار خسته به نظر مى
رسيد، بسيار عاقل و كم احساس جلوه مى نمود، بر عقلانيت زياد تاكيد مى كرد
و اين رويه جوانان را در شعاع دايره ايشان جاى نمى داد. بسيار سرد صحبت مى
كرد و نواخت كلام انسجام لازم را نداشت.
5- نداشتن بيان سليس
6- ضعيف ظاهر شدن در مناظره
7- نبود تجربه انتخاب شدن در هيچ سطحى
به رغم انجام 30 انتخابات در كشور ميرحسين
در هيچ انتخاباتى به عنوان نامزد نبوده است لذا تست اجتماعى آنگونه كه
براى مقام معظم رهبرى، هاشمى، خاتمى، احمدى نژاد، توكلى، معين، كروبى و...
اتفاق افتاد براى ميرحسين اتفاق نيفتاد؛ از طرفى ايشان خصوصاً طرفداران
ايشان وى را نخست وزير امام مى ناميدند اما اين ارجاع به امام نيز كارگر
نشد، زيرا همه مى دانستند و درك مى كردند كه امام كه نخست وزير نداشت، اين
رئيس جمهور بود كه نخست وزير داشت. نخست وزير مشروعيت خود را از رايى مى
گرفت كه مردم به رئيس جمهور داده بودند، بنابر اين اگر ميرحسين به نخست
وزيرى رهبر فعلى (رئيس جمهور اسبق) تاكيد مى كرد، هم حرف درستى را اعلام
داشته بود هم مشتاقان رهبرى را بيشتر متوجه خود مى كرد. لذا ميرحسين هيچ
موقع محك اجتماعى در قالب دموكراسى را تجربه نكرده بود و توهم ايشان نسبت
به جايگاه اجتماعى خويش بيشتر شبيه به «هاله ذهنى» بود؛ البته امام از
دولت ايشان حمايت مى كرد و ايشان از تشويق و توبيخ امام برخوردار بود اما
براى رسيدن به قدرت، محك اجتماعى را تجربه نكرده بود.اميد است ايشان با
اصلاح موارد مذكور بتواند در صف ياران انقلاب قرار گيرد و همگان نيز او را
محترم بشمارند. شرط بازسازى اجتماعى ايشان قانون گرايى و حركت در پشت سر
رهبرى در حال حاضر است.
عبدالله گنجی
|
| ׀ +׀ نویسنده:
׀ تاریخ: سه شنبه دوم تیر 1388 ׀ موضوع: ׀
|
| |
|
|
در
باره من |
|
 |
|
